Διόγκωση στη μασχάλη

Πότε είναι καλοήθης και πότε χρειάζεται άμεσο έλεγχο

Η διόγκωση στη μασχάλη είναι ένα από τα συμπτώματα που οδηγούν συχνά τις γυναίκες στον ιατρό και μπορεί να προκαλεί έντονη ανησυχία. Πολλές γυναίκες παρατηρούν ένα «φούσκωμα», μια μάζα ή ένα επώδυνο σημείο στη μασχάλη και εύλογα αναρωτιούνται αν αυτό σχετίζεται με τον μαστό και αν μπορεί να αποτελεί ένδειξη καρκίνου.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η διόγκωση στη μασχάλη οφείλεται σε καλοήθεις αιτίες, όπως αντιδραστικούς λεμφαδένες ή τοπικές φλεγμονές. Ωστόσο, επειδή η μασχάλη αποτελεί βασική περιοχή λεμφικής παροχέτευσης του μαστού, ορισμένες περιπτώσεις απαιτούν οργανωμένη και έγκαιρη διερεύνηση.

Η σύγχρονη προσέγγιση, όπως εφαρμόζεται σε οργανωμένα κέντρα μαστού, βασίζεται στη διάκριση μεταξύ παροδικής, καλοήθους διόγκωσης και ύποπτης, επίμονης διόγκωσης.

Τι εννοούμε με τον όρο «διόγκωση στη μασχάλη»;

Η διόγκωση στη μασχάλη αναφέρεται συνήθως σε διόγκωση λεμφαδένα, αλλά μπορεί να αφορά και άλλες δομές της περιοχής, όπως λιπώδη ιστό, ιδρωτοποιούς αδένες ή σπανιότερα μαλακά μόρια ή επικουρικό (έκτοπο) μαζικό αδένα.

Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος και αντιδρούν σε φλεγμονές, λοιμώξεις ή άλλες καταστάσεις. Για τον λόγο αυτό, η διόγκωσή τους δεν είναι από μόνη της παθολογική.

Συχνές καλοήθεις αιτίες διόγκωσης στη μασχάλη

Στην καθημερινή κλινική πράξη, οι συχνότερες αιτίες είναι καλοήθεις και περιλαμβάνουν:

• Αντιδραστικοί λεμφαδένες

Οι λεμφαδένες μπορεί να διογκωθούν ως αντίδραση σε: λοιμώξεις του δέρματος ή του άνω άκρου, φλεγμονές του μαστού, πρόσφατους εμβολιασμούς, μικροτραυματισμούς ή ερεθισμούς. Συνήθως είναι επώδυνοι, κινητοί και υποχωρούν με τον χρόνο.

• Δερματικές παθήσεις ή παθήσεις του υποδορίου

Κύστεις, θυλακίτιδα, υδραδενίτιδα ή αποστήματα μπορούν να προκαλέσουν εντοπισμένο οίδημα και πόνο στη μασχάλη.

• Καλοήθεις παθήσεις

Λιπώματα ή καλοήθεις αλλοιώσεις των μαλακών μορίων μπορεί να γίνουν αντιληπτές ως «όγκος» στη μασχάλη.

Πότε η διόγκωση στη μασχάλη θεωρείται ύποπτη;

Η διόγκωση χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν:

• επιμένει για περισσότερες από 2–3 εβδομάδες,
• είναι ανώδυνη και σκληρή,
• παρουσιάζει προοδευτική αύξηση μεγέθους,
• αφορά μόνο τη μία πλευρά,
• συνοδεύεται από αλλαγές στον μαστό,
• συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους ή νυχτερινές εφιδρώσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διόγκωση που εμφανίζεται χωρίς εμφανή λόγο.

Η σχέση της μασχαλιαίας διόγκωσης με τον καρκίνο του μαστού

Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να εκδηλωθεί με διόγκωση των μασχαλιαίων λεμφαδένων, καθώς αυτοί αποτελούν τον πρώτο σταθμό λεμφικής διασποράς.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διόγκωση στη μασχάλη μπορεί να είναι το πρώτο σύμπτωμα της νόσου και να προηγείται της ανίχνευσης όγκου στον μαστό, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από ελάχιστα ή καθόλου άλλα συμπτώματα.

Για τον λόγο αυτό, η μασχαλιαία διόγκωση αξιολογείται πάντα σε συνδυασμό με τον μαστό και όχι απομονωμένα.

Πώς γίνεται η σωστή διαγνωστική αξιολόγηση;

Η διερεύνηση της διόγκωσης στη μασχάλη περιλαμβάνει:

• Αναλυτικό ιατρικό ιστορικό, με έμφαση στη διάρκεια, την εξέλιξη και πιθανούς εκλυτικούς παράγοντες
• Κλινική εξέταση μασχάλης και μαστού
• Απεικονιστικό έλεγχο, συνήθως υπερηχογράφημα μασχάλης και μαστού
• Στοχευμένη βιοψία λεμφαδένα, όταν τα χαρακτηριστικά είναι ύποπτα

Η έγκαιρη διάγνωση βασίζεται στη σωστή επιλογή εξετάσεων, όχι στην υπερβολή.

Τι δεν σημαίνει απαραίτητα η διόγκωση στη μασχάλη

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι:

• οι περισσότεροι διογκωμένοι λεμφαδένες είναι καλοήθεις,
• ο πόνος συχνά συνηγορεί υπέρ φλεγμονώδους αιτίας,
• η αναμονή χωρίς αξιολόγηση δεν είναι λύση, αλλά ούτε και ο πανικός.
• Η ισορροπημένη, τεκμηριωμένη προσέγγιση είναι το κλειδί.

Σύμφωνα με διεθνείς οδηγίες (American Cancer Society), επίμονη ή ανεξήγητη διόγκωση μασχαλιαίων λεμφαδένων απαιτεί κλινική και απεικονιστική διερεύνηση, ιδίως όταν συνυπάρχουν συμπτώματα από τον μαστό.

Η διόγκωση στη μασχάλη είναι συχνό σύμπτωμα και στις περισσότερες περιπτώσεις καλοήθες. Ωστόσο, επειδή μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις του μαστού, δεν πρέπει να αγνοείται όταν επιμένει ή παρουσιάζει ύποπτα χαρακτηριστικά. Η έγκαιρη και οργανωμένη αξιολόγηση επιτρέπει ασφαλή διάγνωση και έγκαιρη παρέμβαση όταν χρειάζεται.

Αν έχετε παρατηρήσει διόγκωση στη μασχάλη που επιμένει, μεγαλώνει ή σας ανησυχεί, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί από εξειδικευμένο χειρουργό μαστού.